"Idea narodowości jest tak potężną i czyni tak wielkie postępy w Europie, że ją nic nie pokona". Romuald Traugutt
W czwartek 16 stycznia 2026 roku minęła 200. rocznica urodzin Romualda Traugutta - gorliwego patrioty, żołnierza, a zarazem ostatniego przywódcy Powstania Styczniowego. Romuald Traugutt to jedna z najważniejszych i zarazem najbardziej tragicznych postaci polskiej historii XIX wieku. Jego nazwisko na trwałe zapisało się w dziejach powstania styczniowego jako symbol odpowiedzialności, dyscypliny moralnej i przekonania, że nawet w sytuacji beznadziejnej należy myśleć w kategoriach państwa. Romuald Traugutt (1826-1864) to bohater i dyktator Powstania Styczniowego, który po służbie w armii carskiej, stanął na czele Rządu Narodowego, próbując zreorganizować zryw i przekształcić go w regularną armię. Po aresztowaniu w kwietniu 1864 roku został skazany na karę śmierci i powieszony na stokach warszawskiej Cytadeli 5 sierpnia 1864 r., stając się symbolem polskiego patriotyzmu i walki o niepodległość. Razem z nim swoje życie za marzenia o wolnej Polsce oddali Jan Jeziorański, Rafał Krajewski, Józef Toczyski i Roman Żuliński. Warto w tym miejscu dodać, że w latach pięćdziesiątych XIX wieku Roman Żuliński był nauczycielem matematyki w Instytucie Kształcenia Nauczycieli Szkól Elementarnych w naszym mieście. Na Cmentarzu Starym znajduje się jego symboliczny grób.
Cześć i Chwała Bohaterom
Koło Historyczne „Wiarus”
Romuald Traugutt – notka biograficzna: https://ciekawostkihistoryczne.pl/leksykon/romuald-traugutt-1826-1864